 |
|||||
 |
       |
||||
Fond za otvoreno društvo
Balkanološki institut SANU
Centar za naučna istraživanja SANU i Univerziteta u Kragujevcu
CD Gradovi u hrišćanskoj i muslimanskoj usmenoj epici nastao je kao rezultat višegodišnjeg rada na projektu «Epski gradovi» čiji je nosilac dr Mirjana Detelić, viši naučni saradnik Balkanološkog instituta SANU.
U formi koju je konačno dobio, ovaj CD je namenjen korisnicima različitih profesija, zanimanja i stepena obrazovanja: može se koristiti kao pomoćno nastavno sredstvo u proučavanju usmene književnosti od osnovne i srednje škole do fakulteta i postdiplomskih studija; takođe ga je moguće upotrebiti kao bazu podataka u naučnom radu iz iste i dodirnih oblasti, ali je i za laike zanimljiv kao izvor lako dostupnih nesvakidašnjih podataka o epici, i kao zbirka sa do sada najvećim brojem epskih pesama na jednom mestu (1258). Svaka od tih pesama po definiciji svoga žanra peva o nekom događaju, pa je korisniku CD-a omogućeno da locira taj događaj na priloženoj mapi. Na taj način, zahvaljujući velikim vizuelnim mogućnostima elektronskog medija, epika se ovde pojavljuje u novoj svetlosti, sagledana pre svega iz perspektive prostora u kojima se događaji odvijaju.
Uz to, za svaki grad ili neko drugo naseljeno mesto pomenuto u pesmi (kasaba, palanka, selo, varoš, šeher itd.) dat je kratak tekst sa podacima o njegovoj lokaciji (sa geografskom širinom i dužinom kad god je to bilo moguće), istoriji i načinu na koji se u pesmi pominje (kao grad/selo/šeher itd.; kao beli, krvavi, ledeni, pleteni, veliki, mali itd.; turski, vlaški, ingleški, franceski itd.). Kako je raspon epskog sveta vrlo veliki – od Londona na zapadu do Azova na istoku, i od Beča na severu do Kaira na jugu – u granicama toga prostora izdvojeno je i na opisani način obrađeno 430 mesta. Onoliko koliko je bilo moguće, uz svako od njih priložena je i njegova savremena fotografija, a kad se može naći i stara gravira ili crtež.
Podaci o građi i bibliografija osnovnih radova iz oblasti dati su u glavnom meniju, zajedno sa "terminima i prilozima" (koji pomažu razumevanju pojmova kao kasaba, sandžak, nahija, ejalet, srednjovekovni grad, šarampov i sl.), uvodnim esejem o teorijskoj podlozi projekta i uputstvom za upotrebu CD-a. Posebni podaci o poreklu ilustrativnog materijala (fotografije, gravire, stare mape i sl.) nisu davani jer je sve preuzimano iz izvora koji ne insistiraju na autorskim pravima (razglednice, stare "anzis-karte", slike na Internetu, lična i razne privatne kolekcije). Najčešće je, u takvim slučajevima, ispod literature naveden i link koji je korišćen za izradu članka, a poseban i naročito vredan takav izvor bile su adrese: www.gradovi.cg.yu i www.destinacije.com koje su iskorišćene za nekoliko malo dostupnih lokaliteta kao što su Kom, Bihor, Plav, Zvonigrad itd.
Kako je akcent stavljen na gradove same, iz pesama nisu ekscerpirani njihovi pridevski i priloški oblici (beogradski paša ne, ali paša od Beograda da), a korisniku su na raspolaganju Majkrosoftovi pretraživači da pregleda i ono što mu nije tabelarno prikazano.
Svestrana obrada podataka koja je bila potrebna da bi se sve to postiglo, omogućena je dragocenom saradnjom i pomoći kolega čijim je trudom ovaj veliki posao priveden kraju: prof. dr Aleksandra Lome (etimologija), mr Svetlane Štrbac i Marije Ilić (ekscerpcija, kolacioniranje, provera), dipl. ing. Dragana i Aleksandra Anđelkovića (konstrukcija CD-a) i dipl. ing. Istoka Pavlovića (interaktivni dizajn i muzika).
Logističku i finansijsku podršku projekat je imao pre svih od Fonda za otvoreno društvo u Beogradu, zatim od Odbora za proučavanje istorije književnosti SANU, Centra za naučna istraživanja SANU i Univerziteta u Kragujevcu i «Geokarte». Balkanološki institut SANU i tim «CD Epski gradovi» ovom prilikom im se svima najlepše zahvaljuju.
www.gradovi.sanu.ac.yu
| Copyright © 2010 | Kilmulis design | ||||