podgrađe (suburbium) - naselje ispod grada. Zakon podgradiju pominje ye u povelji kralja Dušana oko 1332. Car Stefan Dušan priložio je manastiru Sv. Arhanđela kod Prizrena dvor u podgradiju. Selo Podgradije u povelji kneginje Milice sa sinom Stefanom i Vukom 1395; selo Podgrad u donjem gradu Borča; selo Podgrad je varoš tvrđave Ostrovica (zabeleženo u popisu Smederevskog sandžaka iz 1476).

Za varoš Novog Brda, koja se prislanjala uz grad sa njegove južne i istočne strane, u izvorima se nalaze dva naziva - Podgrađe i Donji Trg. Izgleda da ovi termini nisu sinonimi. U poslovnoj knjizi Mihaila Lukarevića uvek se upotrebljava prvi (Podgradie). U XVII v. nadbiskup Bjanki video je u Novom Brdu crkvu Sv. Nikole u Podgrađu. Podgrađa u prvobitnom značenju reči naročito su česta u Bosni. U dubrovačkim izvorima se označavaju sa sub ili sotto. Način njihovog nastanka iskazuje se u imenima koja preuzimaju od tvrđave u čijem su se podnožju razvila: Podvisoki - Subvisochi - Sottovisochi, pod kraljevskim gradom Visoki; Podborač - Subtusborach - Sottoborach, pod Borčem, glavnim utvrđenjem Pavlovića; zatim Podsoko, Podprozor, Podblagaj, Podkonjic, Podzvonik itd. Podgrađe sa tvrđavom čini jednu urbanističku celinu.

Dubrovački izvori XV v. terminološki razlikuju urbana od agrarnih naselja u podgrađima srednjovekovne Bosne: prva nazivaju varoš ili, češće, italijanskim terminom borgo. Ona podgrađa koja su ostala na nivou sela sasvim retko su uopšte obeležena i to kao villa.

U domaćim izvorima uz podgrađa se nalaze i izdiferencirani nazivi za podgrađa-varoši i podgrađa-sela. U povelji kralja Stefana Tomaša iz 1446. navode se: grad Ključ i pod nj Srida varoš, grad Tetumio i poda nj varoš, zatim grad Kievac i poda nj selo Ki.

(ЛССВ s.v.)