mustahfiz — čuvar tvrđave. Zvao se još merd-i kale, pl. merdan-i kale, čovek (ljudi) tvrđave i hisar-eri, pl. hisar-erleri, gradski ljudi. Oni su u početku regrutovani najvećim delom iz reda ratnih dobrovoljaca i isluženih janjičara kojima su dodeljeni manji pojedinačni ili veći kolektivni gedik-timari, tj. timari koji su bili vezani za određene službe. Prihod pojedinog mustahfiza od njegovog timara iznosio je obično 700 do 1400 akči. Premda su mustahfizi uživali timare (manje pojedinačne ili veće zajedničke), oni nisu spadali u spahije.

Pored mustahfiza-timarnika postojali su i mustahfizi-ulufelije, koji su dobijali plate u novcu, kao i takvi koji su uz male timare dobijali i neku platu u novcu.

Mustahfizi su bili muslimani različitog porekla. Kao naročita mera sigurnosti mustahfizi su u prvo vreme regrutovani iz udaljenih delova Carevine. Većina mustahfiza u tvrđavama Anadolije regrutovana je iz Rumelije, a oni u tvrđavama na Balkanu iz Anadollje. U našim gradovima najstariji mustahfizi bili su ljudi iz unutrašnjosti Turske. Kasnije su regrutovani iz domaćeg muslimanskog stanovništva. Na čelu mustahfiza nalazi se dizdar.

Mustahfizi su se delili na buljuke kojima su zapovedali buljukhafte. Najmanja jedinica mustahfiza nazivana je oda. Odom je zapovedao odoba[a ili seroda. Svaka tvrđava imala je svog imama koji je tako]e spadao u mustahfize.

(EČ 646-647)